Czy analizowanie znaczenia snów ma sens?

To co dzieje się w naszych umysłach podczas marzeń sennych od zawsze budzi w nas ciekawość. Poziom abstrakcji wizji, które generuje nasz mózg potrafi wprawić zarówno w zachwyt, jak i w przerażenie. Sama geneza snów jest dość skomplikowana, a od zarania dziejów ludzie nie znając powodu pojawiania się sennych marzeń przypisują im znaczenie mistyczne, doszukując się w nich ukrytych znaczeń i przepowiedni.

Czy sny faktycznie mają jakieś znaczenie?

Współcześni naukowcy zajmujący się badaniami nad snem donoszą, że na próżno szukać głębszych znaczeń w snach. Ważną obserwacją jest natomiast to, że w sennych wizjach zawsze oglądamy zlepek różnych elementów wizualnych, które już kiedyś nasze oko dostrzegło w prawdziwym życiu. Mózg nie tworzy np. nowych twarzy na potrzeby snu, a więc wszystkie postaci, które widujemy w snach mają facjaty ludzi, których już spotkaliśmy. Znana jest też luźna hipoteza, jakoby marzenia senne były wynikiem losowych przepływów sygnałów elektrycznych przez mózg, które wyciągają pojedyncze elementy z różnych wspomnień, tworząc wyjątkowe i abstrakcyjne wizje.

Jak pewnie wiecie, sny bywają rozmyte i niewyraźne, ale często też są niebywale barwne i realistyczne, jakby się rzeczywiście działy. Różnica ta wynika z fazy snu, w której występuje sen. Zazwyczaj sny pojawiają się w fazie REM i właśnie te sny są wyraźne, dość łatwe do zapamiętania. Te zamglone natomiast generowane są w fazach snu wolnofalowego.

Świadome sny

Pomimo braku głębszego znaczenia snów, można z nich korzystać na inne sposoby. Istnieją techniki, dzięki którym możliwe jest osiągnięcie świadomości podczas snu (ang. lucid dreaming) i aktywnego wpływania na przebieg zdarzeń w marzeniu sennym. Poziom osiąganej świadomości może być różny, nie zawsze uda się w pełni kontrolować to co się dzieje wokół nas, ale możliwe jest np. inicjowanie drobnych zmian, jak przesunięcie przedmiotu.

Jakie są techniki wchodzenia w świadomy sen? Do najważniejszych należą:

  1. sprawdzanie rzeczywistości – na jawie wyrabiamy sobie nawyk regularnego sprawdzania, czy przypadkiem nie śnimy. Dzięki wyrobionemu nawykowi jest szansa, że dokonamy takiej próby w czasie snu, a gdy zorientujemy się, że śnimy, możemy wpływać na przebieg snu;
  2. autosugestia – regularnie przed snem powtarzamy sobie, że podczas kolejnego snu osiągniemy stan świadomości;
  3. stymulacja światłem lub dźwiękiem – dostarczanie określonych bodźców podczas fazy REM daje szansę, by je dostrzec będąc we śnie i by osiągnąć stan świadomości;
  4. farmakoterapia – stosowanie różnych leków/ziół/suplementów może zwiększać szansę na świadomość we śnie lub chociaż zwiększać ich intensywność;
  5. techniki łączone – złożone schematy opracowane przez badaczy snu, oparte na połączeniu kilku różnych technik.